X
تبلیغات
همه چیز درباره ی نجوم
باسلام . به وبلاگ ماخوش امدید...در این وب از تمام دانستنیها و مطالب جالب و علمی نجوم اپ میشه


ما نویسندگان این وب دانش اموز هستیم و بخاطر علاقه ی خود به این مبحث ای وب را ساختیم و امیدوارم 


مورد توجه شما قرار گیردلطفا بدون نظر خارج نشوید  ،هرگونه انتقاد و پیشنهاد پذیرفته میشود

            باتشکر

نویسندگان:رومینا.فاطمه.فرزانه

http://radiotehran.ir/_Uploads/m31.gif



تاريخ : دوشنبه هشتم آبان 1391 | 18:8 | نویسنده : رومینا |
اینم یسری عکس های دیگ::::

The magnificent starburst galaxy Messier 82

The Eagle has risen: Stellar spire in the Eagle Nebula

بقیه عکسا تو ادامه مطلب >>>>>


موضوعات مرتبط: سحابی ها ، منظومه شمسی ، کهکشان ها ، ستاره ها

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه دوم مهر 1392 | 16:9 | نویسنده : فاطمه ک |
سلامــــــــــــــــــــــــ ... بعد از مدتها ما اومدیم با یه عالمه عک سهای قشنگـــ... نبینید خیلی ضرر 

کردید!!!بفرمایید تصاویر >>>>>


>>> برا دیدن بقیه برید ادامه مطلب >>>

A rose made of galaxies



ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه دوم مهر 1392 | 16:4 | نویسنده : فاطمه ک |
درحدود 15تا20 میلیارد سال پیش ، از درون سیاهترین سیاهی یی که در تصور می گنجد جهان زاده شد.

ما این آغاز را مهبانگ یا انفجار بزرگ می نامیم.با گسترده شدن و وسیعترگردیدن جهان دو نوع اتم هیدروژن و هلیم به وجود آمد که ساده ترین اتم ها هستند. ابرهای عظیمی از این گازها پدید آمد. گازهای مزبور به صورت قطعه های بزرگ و کوچک درآمدند. از درون این قطعه ها کهکشانها و میلیاردها ستاره ای شکل گرفتند که آن کهکشانها را تشکیل می دادند.

تمامی ابرها بلافاصله به ستاره تبدیل نشدند. به واقع بیش از 5میلیارد سال پیش نبود که ابری ویژه از گاز متراکم شد تا خورشید ما از آن زاده شود.


فرزندان سحابی

هر ابر عظیمی از گاز دارای نیروی جاذبه و حرکت چرخشی است. نیروی جاذبه اش باعث می شود که آن ابر متراکم یا جمع گردد، و همچنان که متراکم تر میشود سرعت چرخشش فزونی می یابد و گرمتر می گردد.       ابرعظیم سریعتر متراکم میشود تا آنکه به «پیش ستاره» تبدیل می گردد که صورت نخستین یک ستاره است.

همه ابرها آن قدر بزرگ نیستند که بتوانند به خودی خود متراکم شوند.فروریزی برخی لز ابرها ممکن است براثر انفجار ستاره ای نزدیک،که قبلا تشکیل شده است،صورت گیرد.نیروی انفجاری مواد موجود در ابر را بسوی یکدیگر میراند و سپس عمل تراکم به خودی خود ادامه می یابد.


ستاره ای زاده میشود

میلیونها سال طول میکشد تا ابری از گاز متراکم شود. در تمام طول این مدت،ابر غلیظتر،فشرده تر و داغتر می گردد. در مرکز ابر، ماده متراکم تر و داغتر است،به همین دلیل در این بخش اتمها شدیدتر وشدیدتر باهم برخورد میکنند.

سرانجام زمانی که دما به دها میلیون درجه میرسد اتمهای هیدروژن باهم جوش می خورند و اتمهای پیچیده تر هلیوم پدید می آید.این فرایند همجوشی هسته ای نامیده میشود و حرارت بسیار زیادی از آن تولید می شود و مرکز ابر درخششی بسیار سفید پیدا میکند. اکنون دیگر ستاره متولد شده است.

در مورد ستاره ما خورشید مواد رقیق تر بخشهای خارجی آن گرد آمدند و کره های کوچکتری را ساختند که عبارت باشند از سیاره هایی که به دور خورشید می گردند.


غولهای شب

بیشتر ستارگان کوچکتر و سردتر از خورشیدند و با نور قرمز تیره می درخشند. تعدادی ستاره نیز داغتر و بزرگتر و نورانی تر از خورشید هستند. درخشانترین دو ستاره صورت فلکی معروف به صلیب جنوبه هزاران بار پرنورتر از خورشید هستند. ستاره بتای قنطورس بیش از هشت هزار و دویست بار و ستاره رجل الجبار (پای شکارچی) واقع در صورت فلکی جبار بیش از پنجاه و دوهزار بار درخشانتر از خورشید هستند.

ستارگان بسیار عظیم برای آنکه بتوانند چنین درخشان باقی بمانند باید با سرعت بسیار از سوخت هیدروژنی خود استفاده کنند. اگرچه به دلیل اندازه عظیمشان ذخیره هیدروژنی فراوانی دارند، چنین ستارگانی عمری طولانی ندارند. فقط چند میلیون سال می درخشند و سپس تمام ذخیره هیدروژن آنها به پایان می رسد.

رنگ نور یک ستاره بستگی به جرم و سن و دمای آن دارد. ستارگان داغ و جوان و پرجرم که نور سفید مایل به آبی دارند مانند لاندای قیفاووسی و شعرای یمانی ذخیره خود را به سرعت می سوزانند. یک ستاره پرجرم هنگامی که به پایان عمر خود نزدیک میشود، مانند ستاره ابط الجوزا به رنگ قرمز تیره می درخشد،ولی به سبب حجم و سطح زیادش دمای زیادی از خود عبور می دهد.خورشید زرد رنگ ما،که ستاره ای نسبتا کوچک و سرد است، سوختش را با کندی بسیار مصرف می کند.


موضوعات مرتبط: ستاره ها

تاريخ : چهارشنبه بیستم دی 1391 | 21:14 | نویسنده : فاطمه ک |

سلام دوستان سریع برید ادامه مطلب ... 

                                                                

اخبار از این قراره:

--ایستگاه بین المللی فضایی تا سال ۲۰۲۰ در مدار زمین می ماند.

-ااسپیریت در مریخ زمینگیر شد!

--امید به یافتن موجودات فضایی!!

--زمین در حال نامرئی شدن است!

--حمله شهاب سنگها به مطب دو پزشک!

--تلاش برای تاسیس نیروگاههای فضایی خورشیدی

 --جزیره سرخ مریخی

--مریخ تا هزار سال دیگر قابل سکونت است!

--«کپلر» اولین کشف های خود را ارائه کرد


 برید زودتر تا از دست ندادید ای وای من!!!!!!!!!!!


موضوعات مرتبط: اخبار جدید

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 17:50 | نویسنده : فاطمه ک |

ستاره شناسان آمریکایی می گویند دستکم 17 میلیارد سیاره به اندازه زمین، در کهکشان راه شیری وجود دارد!!!!!!!!!!!!!!


ایران پرتو اخبار علم و فناوری پژوهشگران داده های جمع آوری شده تلسکوپ فضایی کپلر ناسا را بررسی و اعلام کردند: حدود 17 درصد ستاره ها در کهکشان ما در مدار نزدیک به خود دارای یک سیاره به اندازه زمین هستند. این میزان معادل 17 میلیارد سیاره است چرا که حدود 100 میلیون ستاره در کهکشان راه شیری وجود دارد. فرانکو فرسین از مرکز اخترفیزیک هاروارد اسمیت سونیان دیشب دوشنبه در نشست انجمن اخترفیزیک آمریکا با ارائه نتایج این تحقیقات گفت: این نوع اجرام سنگی در همه جا هستند. تلسکوپ فضایی کپلر که در ششم مارس 2009 به فضا پرتاب شد، به طور همزمان بیش از 156 هزار ستاره را رصد می کند و با جستجوی نقاط تاریک در نور ستاره ها سیاره ها را می جوید. ناسا دیروز اعلام کرد از زمان انتشار آخرین فهرست کپلر در فوریه 2012، تعداد نامزدهای سیاره ای که در داده های کپلر وجود دارد به 20 درصد افزایش یافته است. این تعداد اکنون به دو هزار و 740 سیاره بالقوه رسیده که به دور دو هزار و 36 خورشید می گردند. بر اساس اعلام ناسا از آن زمان تا کنون، بیش از یکصد نامزد به عنوان سیاره تایید شده اند. کشف هرگونه سیاره شبه زمین در هر جای کائنات آغازگر مرحله بعدی تحقیقات برای جستجوی ردی از اکسیژن و بخار آب در اتمسفر آنها خواهد بود. این هدف پروژه بعدی ناسا است. این پژوهش بر اساس شبیه سازی فعالیت های تلسکوپ کپلر صورت گرفته و نتایج آن در نشریه The Astrophysical Journalمنتشر خواهد شد.


موضوعات مرتبط: خورشید

تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 17:23 | نویسنده : فاطمه ک |

ستاره شناسان عبور دو ستاره دنباله دار درخشان از آسمان شب زمین را برای سال 2013 پیش بینی کرده اند.

                                          









ستاره  نباله دار168P/ Hergenrotherکه در صورت فلکی آندرومدا (زن به زنجیر کشیده شده) و اسب بالدار قرار دارد در ساعت 10 شب 18 اکتبر 2013 در آسمان زمین دیده می شود. به گفته دانشمندان هفت سال طول می کشد تا دوباره این ستاره دنباله دار درخشان باز گردد و در آسمان زمین دیده شود. 168P/ Hergenrother که ستاره دنباله دار کوتاه دوره یا دوره ای است که طی دوره ای کمتر از 200 سال به دور خورشید می گردد. از زمان کشف این ستاره دنباله دار در 1998 توسط کارل هرگنرودر ستاره شناس آمریکایی، این سنگ آسمانی سومین سفر خود بر فراز آسمان زمین انجام می دهد. حدود 256 ستاره دنباله دار دوره ای تا کنون شناسایی شده اند.

ستاره دنباله دار دیگر C/2011 L4 PANSTARRS نام دارد که یک ستاره دنباله دار بلند دوره است که طی دوره ای بیش از 200 سال به دور خورشید می گردد. به گفته دانشمندان 200 سال مدت زمان زیادی نیست چرا که دوره ستاره دنباله دار L4 Pan STARRS،110 هزار سال تخمین زده می شود. این ستاره دنباله دار در ماه مارس آینده به خورشید نزدیک می شود و در آسمان زمین در افق بسیار پایین قرار می گیرد. در نهم مارس 2013 ستاره دنباله دارL4 PANSTARRS درست از فاصله 28 میلیون مایلی خورشید می گذرد. در روزهای پیش و پس از این عبور، گرمای خورشید یخ و غبار پوسته خارجی این سیاره را بخار می کند و موجب درخشش فوق العاده و ایجاد دم زیبای آن می شود.
چند روز بعد این ستاره دنباله دار در آسمان عصرگاهی به شکل درخشان ترین نقطه در صورت فلکی سگ بزرگ دیده می شود. این ستاره دنباله دار را می توان با یک تلسکوپ هشت اینچی مشاهده کرد.
در روز 28 نوامبر 2013 این ستاره دنباله دار از فاصله 800 هزار مایلی خورشید می گذرد. گفته می شود این ستاره دنباله دار از سیاره زهره درخشان تر باشد و حتی در نور روز نیز بتوان آن را دید. چند روز بعد، این ستاره دنباله دار به نرمی به سوی شمال می رود و در آسمان عصرگاهی و بامدادی قابل مشاهده است.

موضوعات مرتبط: اخبار جدید

تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 17:19 | نویسنده : فاطمه ک |

راه های جستوجو

کلید اصلی جستجوی دنباله داران در این سه نکته است:

  1. تلسکوپ یا دوربین دو چشمی خود را همواره آماده نگهدارید و اوقات بیشتری را صرف رصد آسمان نمائید. با افزاری که در گوه‌ای افتاده باشد و از آن استفاده نشود هیچ وقت نمی‌توان چیزی کشف کرد. ارزش کارهای هر اخترشناسی ذوقی کار بیش از آنکه به افزار مورد استفاده بستگی داشته باشد وابسته به قابلیتهای ذاتی اوست. هر چه مقدار وقتی را که صرف رصد شبانه می‌کنید بیشتر باشد، بخت و اقبالتان برای کشف دنباله‌دارها بیشتر می‌شود.
  2. از پیش در ذهن خود تصوری از آنچه دنباله دارها بدان شبیه هستند داشته باشید. در این صورت هرگز اجرام دیگر را با آنها اشتباه نخواهید گرفت و این یعنی ، که هر دنباله دار شناخته شده‌ای را که ممکن باشد شخصا رصد کنید و بازگشت دوره‌ای آن را نیز زیر نظر بگیرید.
  3. از پیش بدانید که دنباله دارها به چه چیزی شبیه نیستند. برای این کار در درجه نخست باید تمام اختران فهرست "مسیه" را بشناسید. مثلا بد نیست بدانید که خوشه‌های گوی سان از درون تلسکوپ ظاهری دانه دانه دارند و حدود اغلب کهکشانها به وضوح مشخص است. در مقایسه ، درخشش دنباله دارها ، محو و کمرنگ است. تلاش کنید تا هر اختری را که در محدوده توان تلسکوپ ماست دست کم یک بار به چشم ببینید. چه بسیار تازه کارانی که سحابی کله قندی و را به خیال دنباله داری ناشناخته "کشف" کرده‌اند.

         

                             تصویر

جستجوی دنباله دارها در اطراف خورشید

برنامه جستجو در این روش بسیار سر راست است. طوری در سایه یک تیر چراغ برق بنشینید که قرص خورشید دیده نشود. سپس اطراف خورشید را تا فاصله 20 درجه از آن جستجو کنید، به تلسکوپ نیست. به ندرت ، دنباله دارانی به این روش کشف شده‌اند، بخصوص دنباله دار درخشان (1910 - آ) که از طرف مخالف زمین به خورشید نزدیک شد. این دنباله دار که به "دنباله دار روز هنگام" معروف است در سال 1289 ه.خ در ایران رؤیت شد. نخستین بار کارگران راه آهن در آفریقای جنوبی این دنباله دار را پس از عبور از حضیض خورشیدی دیده بودند. در سال 1346 کسی گزارش داد که دنباله دار مابهی را یافته است، آنچه او دیده بود احتمالا ابر سیروس درازی بیش نبوده است.

هنگام شفق و فلق

جستجوی دنباله دارهای درخشان پس از غروب و پیش از طلوع آفتاب با دوربین شکاری به زحمت آن می‌ارزد. افق را نیم ساعت پس از غروب خورشید و پیش از طلوع آن به دقت جستجو کنید.

رصد دسته جمعی

این برنامه را بهتر است در یک انجمن نجومی یا دست کم با همراهی چند راصد علاقمند انجام دهید. یک بار در چنین برنامه‌ای ، آسمان به 428 قسمت تقسیم شده بود و افراد وظیفه داشتند در شب صاف ، تعدادی از این بخشها را تا محدوده قدر 6 برای یافتن دنباله دارها ، یا در برخی بخشها برای یافتن نواختران جستجو کنند. البته برای هر فرد بخت کشف دنباله دار ، به این روش بسیار کم است، مگر آْنکه شامل تمام آسمان شود و بخصوص بخشهایی را که منطبق با آسمان شامگاهی در غرب و یا صبحگاهی در شرق است نیز در بر بگیرد
موضوعات مرتبط: ستاره ها ، ستاره های دنباله دار

تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 17:11 | نویسنده : فاطمه ک |
         بیشترمردم ستاره دنباله دار تکه ای غبارآلود در آسمان تصور میکنند. ابتدا ستاره دنباله دار به صورت جسم تار و مه آلودی درآسمان ظاهر می شود و به آرامی در میان ستارگان حرکت می کند و درخشانتر می گردد ، سپس دوباره کم نور میشود  و ناپدید می گردد.

از تکه غبار آلود به تدریج «دنباله»ای خارج می شود که در جهت مخالف راستای خورشید کشیده شده است. همچنان که ستاره دنباله دار درخشانتر می شود دم آن نیز درازتر میگردد به طوری که گاهی تا دوردست های آسمان امتداد می یابد. سپس دنباله کوتاه و ناپدید میشود.

«دنباله» فقط یکی از ویژگی های متعدد ستاره دنباله دار است که مردم هنگام دیدن ستاره به آن توجه میکنند.

مردمان قدیم تصور می کرده اند که ستاره دنباله دار سرزنی است که موهای بلند او به عقب کشیده شده است. و در واقع نام ستاره دنباله دار از واژه ای یونانی به معنای «مو» گرفته شده است.


                                 img/daneshnameh_up/1/14/Satarehali.jpg

ستاره‌های دنباله دار بزرگ

ستاره های دنباله دار نیز مانند شهابوارها از لحاظ اندازه و شکل متفاوتند. برخی از ستاره‌های دنباله دار کاملا بزرگند. در سال 1811 ستاره دنباله دار عظیمی در آسمان ظاهر شد که سر آنرا ابری از غبار تشکیل می‌داد که از خورشید بزرگتر بود و طول دنباله آن به میلیونها کیلومتر می‌رسید. دنباله آن فقط از غبار پراکنده بسیار ناچیزی تشکیل شده بود، ولی باشکوه به نظر می‌رسید.

ستاره‌های دنباله دار بزرگ دیگری در سالهای 1861 و 1882 و 1910 ظاهر شدند. ستاره‌های دنباله داری که در سالهای 1861 و 1910 ظاهر شدند دارای دنباله‌ای بودند که نیمی از آسمان را فرا گرفته بود. از سال1910 به بعد چند ستاره دنباله دار درخشان دیده شده است، ولی هیچ یک از آنها مانند غولهای قبل از 1910 نبودند. در واقع انسانهایی که اکنون زندگی می‌کنند به زحمت ستاره دنباله دار حقیقی باشکوهی را دیده‌اند.



موضوعات مرتبط: ستاره ها ، ستاره های دنباله دار

تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 16:56 | نویسنده : فاطمه ک |

هنگامی که ستاره دنباله دار هالی در سال 1986 بازگشتِ، چند کاوشگر، از جمله دو کاوشگر ژاپنی، دو کاوشگر «وگا» از شوروی و کاوشگر آژانس فضایی اروپا جیوتو به استقبال ان رفتند.

این کاوشگرها اطلاعات و عکس های هیجان انگیز بسیاری به زمین فرشتادند.مثلا اکنون میدانیم که هالی از آنچه تصور میشد بزرگتر است. هالی مثل زغال سیاه است. سطح یخی آن تبخیر شده است و بخش اعظم غبارهای جامد ان باقی مانده است، بنابراین هالی یک گلوله برف بسیار چرک است. از محل هایی که در انها هنوز یخ تبخیر میشود ـ در چند نقطه که پوسته سخره ای ضعیف است و شکاف برداشته است ـ  گاز و غبار فوران میکند.

در غبار هالی مواد شیمیایی وجود دارد که اطلاعاتی در مورد فضای بین ستاره ای و روز های نخستین منظومه شمسی در اختیار ما می گذارد. ئانشمندان انتظار دارند که پس از ملاقاتهای بیشتری با ستاره های دنباله دار که در اینده صورت خاهند گرفت ، ستاره های دنباله دار به صورت «کاوشگرهایی» درایند که همه نوع اخبار جدید را از جهان به منظومه شمسی ما بیاورند.

                                     تصویر



تاريخ : سه شنبه نوزدهم دی 1391 | 16:38 | نویسنده : فاطمه ک |
باسلام خدمت دوستان عزیزم   (✿◠‿◠)  

شرمنده بخاطر اینکه دیر اپ میکنیم ...درس و درس....هی...خب از این که بگذریم امروز داشتم یه گشتی تو سایت نجوم میزدم

این عکس فوق العاده زیبا رو دیدم امیدوارم خوشتون بیاد


برج تاریک در عقرب  The Dark Tower in Scorpius

 



موضوعات مرتبط: اخبار جدید ، سحابی ها

تاريخ : چهارشنبه ششم دی 1391 | 13:37 | نویسنده : رومینا |
سلام دوستان ببخشید که دیر به دیر اینجا بروز میشه بخاطر درسامونه ولی سعی میکنیم بیایم


چند روزی از فرود موفقیت آمیز مریخ نورد "کنجکاوی" گذشته است. تقریباً به هر کجای اینترنت که سری می زنید، به هر شبکه تلویزیونی که نگاه می کنید و یا به هر موج رادیویی که گوش می دهید، شخصی درباره نشست موفقت آمیز مریخ نورد ناسا حرف می زند. پایان "هفت دقیقه وحشت"، یکی از چالش برانگیزترین فرودها بر سطح سیاره ای دیگر. اما این پایان، تازه آغاز ماجراست. حال زمان شروع بخش اصلی ماموریت و جستجو برای حیات در مریخ است. 


موضوعات مرتبط: اخبار جدید ، سیاره مریخ

تاريخ : چهارشنبه هشتم آذر 1391 | 15:31 | نویسنده : رومینا |

مطالب مفید درباره شهاب سنگ ها

شهاب سنگ ها اجرام طبیعی هستند که توسط جاذبه ی زمین، به سمت آن کشیده شده و پس ازعبوراز جو به سطح زمین برخورد می کنند.این اجرام می توانند شامل تکه هایی ازسیارک ها، دنباله دارها و… باشند. سقوط شهاب سنگ ها ممکن است با ظهورآتش و سپس انفجار همراه باشد. شهاب سنگ ها را معمولا به نام محلی که درآن یافت می شوند نام گذاری می کنند. بعضی از این اجرام شبیه به سنگ های آتشفشانی زمین هستند.برخی دیگر شبیه آهن- نیکلی هستند که طبق باورهای امروزین هسته ی زمین رامی سارند. با این وجود بسیاری دیگر به هیچ چیز زمینی شباهت ندارند. بعضی ازشهاب سنگ ها ممکن است بازمانده ی ماده ی اولیه ای که منظومه ی شمسی ازآن پدید آمده، باشند. بررسی این گونه شهاب سنگ ها درآزمایشگاه دانشمندان را قادر می سازد تا با بخشی ازغباراختری که منظومه ی شمسی – از جمله خورشید وزمین- ازآن پدید آمده کار کنند.سقوط شهاب سنگ ها در برخی موارد شامل هزاران قطعه سنگ است که وزن آن ها روی هم به چندین تن می رسد. چنین مواردی را ((بارش شهاب سنگی)) می نامند و به هر قطعه ی جداگانه ازبارش شهاب سنگی ((پاره)) می گویند.

سقوط شهاب سنگ تنها مختص زمین نیست؛یعنی این احتمال وجود دارد که سطح کرات وسیارات دیگر نیزمورد اصابت شهاب سنگ ها قرارگیرد. به طورمثال دربیست وسوم فروردین امسال مریخ نورد روح تصویری را از محیط اطراف خود به زمین مخابره کرد که یک شهاب سنگ را در خود جای داده بود.شایان ذکر است که این شهاب سنگ آلن هیلز نام گرفته ویک شهاب سنگ آهنی است.

گاهی اوقات پیش می آید که شهاب سنگ بزرگی با سطح سیارات سنگی مانند زمین و مریخ ویا با سطح کراتی مانند ماه برخورد کنند.دراثر برخورد این گونه شهاب سنگ ها،روی سطح سیارات سنگی حفره ها وگودال هایی بوجود می آیند که تا حدودی به دهانه ی یک آتشفشان خاموش شباهت دارند؛به این حفره ها و گودال ها ((کریتر)) یا ((دهانه های برخوردی)) می گویند. دهانه ی برخوردی بسیار قدیمی واقع در بیابان آریزونا درآمریکای جنوبی ازاین جمله است. 

             

 

۱ کلیپ از شهاب سنگ گذاشتم  دانلود کنید و ببینید...حجمش هم کمه..برای دانلود کلیک کنید

کلیپ 1

اینم یک چیز دیدنیه...برای دیدنش کلیک کنید!

شهاب سنگ


موضوعات مرتبط: شهاب سنگ ها

تاريخ : جمعه سوم آذر 1391 | 13:28 | نویسنده : فرزانه |
شهاب

شهاب یا تیر شهاب خطی از نور است که هنگام سوختن شهابواره در جو زمین ایجاد می شود. در یکشب صاف و بدون مهتاب، حدود 10 شهاب در ساعت قابل رویت هستند. تعداد شهابهای قابل مشاهده در حدود ساعت 4 بامداد به حداکثر می رسد، زیرا بیننده در قسمتی از زمین قرار می گیرد که مستقیما درجهت غبارهای فضایی است.
بهترین زمان مشاهده شهابها هنگام رگبار شهابهاست که هنگام عبور زمین از یک جریان غباری بر جای مانده از یک ستاره دنباله دار صورت می گیرد.

 

 

شهاب سنگ

شهابواره هایی که روی زمین فرود می آیند، شهابسنگ نامیده می شوند. حدود 300/3 شهابسنگ سالانه روی زمین فرود می آیند که اکثرشان بیش از یک کیلوگرم وزن دارند. بیشتر شهابسنگها به اقیانوس می افتند، اما هر سال حدود 6 شهابسنگ بعد از این که محل سقوطشان مشاهده شد از روی زمین جمع آوری می شوند. بعضی هایشان هم به طور تصادفی پیدا می شوند. سه نوع عمده شهابسنگها عبارتند از سنگی (که عمدتا از سنگ تشکیل شده است). فلزی(عمدتا از فلز تشکیل شده). و سنگی فلزی (که از سنگ و آهن تشکیل شده است).

 

 


موضوعات مرتبط: شهاب سنگ ها

تاريخ : جمعه سوم آذر 1391 | 13:21 | نویسنده : فرزانه |
تحقیقات انجام یافته

تصویر

 

از آنجا که اطلاعات در مورد ستارگان نوترونی اندک است، در سالهای اخیر تحقیقات زیادی بر روی این دسته از ستارگان انجام شده است. در اواخر سال 2002 میلادی ، یک تیم تحقیقاتی وابسته به ناسا به سرپرستی خانم J. Cotto مطالعاتی را در مورد یک ستارۀ نوترونی به همراه یک ستارۀ همدم به نام 0748676 EXO انجام داد. این گروه برای مطالعه این ستارۀ دوتایی که در فاصله 30000 سال نوری از زمین قرار دارد، از یک ماهوارۀ مجهز به اشعه ایکس بهره برد. (این ماهواره متعلق به آزانس فضایی اروپاست و XMMX- ray Multi Mirror نیوتن نام دارد)

هدف این تحقیق تعیین ساختار ستارۀ نوترونی با استفاده از تأثیرات جاذبه زیاد ستاره بر روی نور بود. با توجه به نظریه نسبیت عام نوری که از یک میدان جاذبه زیاد عبور کند، مقداری از انرژی خود را از دست می‌دهد. این کاهش انرژی به صورت افزایش طول موج نور نمود پیدا می‌کنند. به این پدیده انتقال به قرمز
می‌گویند.

این گروه برای اولین بار انتقال به قرمز نور گذرنده از اتمسفر بسیار بسیار نازک یک ستارۀ نوترونی را اندازه گیری کردند. جاذبه عظیم ستارۀ نوترونی باعث انتقال به قرمز نور می‌شود، که میزان آن به مقدار جرم ستاره و شعاع آن بستگی دارد. تعیین مقادیر جرم و شعاع ستاره می‌تواند محققان را در یافتن فشار درونی ستاره یاری کند. با آگاهی از فشار درونی ستاره منجمان می‌توانند حدس بزنند که داخل ستارۀ نوترونی فقط متشکل از نوترونهاست یا ذرات ناشناخته دیگر را نیز شامل می‌شود. این گروه تحقیقاتی پس از انجام مطالعات و آزمایشات خود دریافتند که این ستاره تنها باید از نوترون تشکیل شده باشد و در حقیقت طبق مدلهای کوارکی ذرۀ دیگری جز نوترون در آن وجود ندارد.



تصویر




در حین این مطالعه و برای بررسی تغییرات طیف پرتوهای ایکس یک منبع پرقدرت اشعه ایکس لازم بود. انفجارهای هسته‌ای (Thermonuclear Blasts) که بر اثر جذب ستارۀ همدم توسط ستارۀ نوترونی ایجاد می‌شود. همان منبع مورد نیاز برای تولید اشعه ایکس بود. (ستارۀ نوترونی به سبب جرم زیاد و به طبع آن جاذبه قوی مواد ستارۀ همدم را بسوی خود جذب می‌کرد.) طیف پرتوهای X تولید شده پس از عبور از جو بسیار کم ستارۀ نوترونی که از اتمهای آهن فوق یونیزه شده تشکیل شده بود توسط ماهوارۀ XMM - نیوتن مورد بررسی قرار گرفتند.

نکته قابل توجه این است که در آزمایشهای قبلی که توسط گروه دیگری انجام شده بود تحقیقات بر روی ستاره‌ای متمرکز بود که میدان مغناطیسی بزرگی داشت و چون میدان مغناطیسی نیز بر روی طیف نور تأثیر گذار است، تشخیص اثر نیروی جاذبه ستاره بر روی طیف نور بطور دقیق امکان پذیر نبود. ولی ستارۀ مورد نظر در پروژۀ بعدی دارای میدان مغناطیسی ضعیفی بود که اثر آن از اثر نیروی جاذبه قابل تشخیص بود.


موضوعات مرتبط: اخبار جدید ، ستاره های نوترونی

تاريخ : جمعه سوم آذر 1391 | 13:11 | نویسنده : فرزانه |

img/daneshnameh_up/f/f5/Setarenotroni.jpg
فانوس دریایی ستاره‌ای
ستارگان نوترونی جوان بسرعت می‌چرخند و 2 پرتو
نیرومند موج رادیویی که مرتباً در آسمان سیر می‌کنند
منتشر می‌نمایند. اگر پرتویی از کنار زمین بگذرد
ممکن است بصورت تپشی منظم دیده شود.
چنان ستارگانی پالسار نامیده می‌شوند.

 

هنگامی که ستاره پر جرمی به شکل ابر نواختر منفجر می‌شود، شاید هسته‌اش سالم بماند. اگر هسته بین 1.4 تا 3 جرم خورشیدی باشد، جاذبه آن را فراتر از مرحله کوتوله سفید متراکم می‌کند تا اینکه پروتونها و الکترونها برای تشکیل نوترونها به یکدیگر فشرده شوند. این نوع شیء سماوی ستاره نوترونی نامیده می‌شود. وقتی که قطر ستاره‌ای 10 کیلومتر (6مایل) باشد، انقباضش متوقف می‌شود. برخی از ستارگان نوترونی در زمین به شکل تپنده شناسایی می‌شوند که با چرخش خود ، 2 نوع اشعه منتشر می‌کنند.

مشخصات ستاره نوترونی

برای اینکه تصور بهتری از یک ستارۀ نوترونی در ذهنتان بوجود بیاید، می‌توانید فرض کنید که تمام جرم خورشید در مکانی به وسعت یک شهر جا داده شده است. یعنی می‌توان گفت یک قاشق از ستارۀ نوترونی یک میلیارد تن جرم دارد. این ستارگان هنگام انفجار برخی از ابرنواخترها بوجود می‌آیند. پس از انفجار یک ابرنواختر ممکن است بخاطر فشار بسیار زیاد حاصل از رمبش مواد پخش شده ساختار اتمی همه عناصر شیمیایی شکسته شود و تنها اجزای بنیادی بر جای بمانند.

اکثر دانشمندان عقیده دارند که جاذبه و فشار بسیار زیاد باعث فشرده شدن
پروتونها و الکترونها به درون یکدیگر می‌شوند که خود سبب بوجود آمدن توده‌های متراکم نوترونی خواهد شد. عدۀ کمی نیز معتقدند که فشردگی پروتونها و الکترونها بسیار بیش از اینهاست و این باعث می‌شود که تنها کوارکها باقی بمانند و این ستاره کوارکی متشکل از کوارکهای بالا و پایین (Up & down quarks) و نوع دیگری از کوارک که از بقیه سنگینتر است خواهد بود، که این کوارک تا کنون در هیچ ماده‌ای کشف نشده است.


موضوعات مرتبط: ستاره های نوترونی

تاريخ : جمعه سوم آذر 1391 | 13:6 | نویسنده : فرزانه |
یک مریخ نورد کنجکاو وقتی اولین قذم هاشو تو خاک مریخ گذاشت این عکس رو گرفت

تصاویر جدید ارسالی از دوربین 100 میلیمتری mastcam، نشان دهنده جزئیات جدیدی از راه پیش روی مریخ نورد کنجکاوی است. این دوربین که به تازگی شروع به کار کرده است تا 3 برابر جزئیات بیشتری را نسبت به دوربین 34 میلی متری آشکار می کند. در تصویر زیر، نمایی از مسیر پیش روی مریخ نورد کنجکاوی را که به وسیله این دوربین گرفته شده است مشاهده می کنید.





موضوعات مرتبط: اخبار جدید ، سیاره مریخ

تاريخ : سه شنبه بیست و سوم آبان 1391 | 18:31 | نویسنده : رومینا |
همین الان پیداش کردم خیلی جالبهدقیق ترین عکس از لکه های خورشیدی!!!!!


رصدخانه‌ی خورشیدی خرس بزرگ(Big Bear) در کالیفرنیا، تلسکوپ 1.6 متری خود را با سیستم اپتیک سازگار پیشرفته‌ای مجهز کرده است. حالا این اپتیک سازگار عکس‌هایی می‌گیرد که دقیق‌ترین عکس‌های گرفته شده از خورشید تا کنون هستند.

این تلسکوپ با فرستادن نور از آینه‌ی اولیه 1.6 متری به آینه‌ی ثانویه خود که قابل تغییر شکل است، اثر مخرب جوِ زمین روی تصاویر را حذف کرده است. اندازه‌ی این آینه‌ی ثانویه به اندازه یک دست مشت شده است. این آینه در هر ثانیه صدها بار خم شده و تغییر شکل می‌دهد تا به تغییرات لحظه‌ای جو پاسخ نشان دهد. عوارض کوچک سطحی خورشید به عنوان "ستارگان راهنما"ی تلسکوپ استفاده می‌شوند. دوربینی که اعوجاج‌های جوی را آشکار می‌کند، در هر ثانیه 1500 فریم عکس می‌گیرد. رئیس این پروژه؛ فیلیپ گوده می‌گوید:« بنابراین عارضه‌ای از خورشید با عمر 10 دقیقه‌ای، عارضه‌ای پایدار برای اهداف این سیستم اپتیک سازگار است.»

مدتی قبل، عملگرهایی که حرکت‌های این سیستم را هدایت می‌کردند 97 عدد بودند و امروز این عدد به 357 رسیده است. با این سیستم جدید، تلسکوپ قدرت تفکیکی در حدود 0.05 ثانیه‌ی قوسی- حتی در طول موج‌های آبی (کوتاه‌تر و پر انرژی‌تر)- دارد؛ قسمتی از طیف مرئی که بدترین ناحیه برای فوکوس تصاویر است. این قدرت به این معنا است که تلسکوپ می‌تواند جزئیاتی با 2 برابر اندازه‌ی ناحیه‌ی منهتن نیویورک را در سطح خورشید تفکیک کند.

عکس‌های تهیه شده زیر اولین تصاویر گرفته شده با این سیستم هستند که هنوز در مرحله تست و تصحیح قرار دارد. با این وجود عکس زیر جزئیات خوبی را در ساختمان لکه‌های خورشیدی نشان می‌دهد.



موضوعات مرتبط: خورشید ، اخبار جدید

تاريخ : سه شنبه بیست و سوم آبان 1391 | 18:26 | نویسنده : رومینا |

تلسکوپ چیست؟!

تلسکوپ (Telescope) يا دوربين نجومي وسيله ايست اساسي جهت رؤيت آسمان شب و مشاهده حركات و ساختار اجرام آسماني موجود در آن. اين وسيله علاوه بر اينكه اجرام آسماني را بزرگتر نشان ميدهد، تصاوير آنها را روشنتر و واضح تر نموده و جزئيات روي سطح برخي از آنها را هم نشان ميدهد. از لحاظ ساختار، تلسكوپ يك وسيله اپتیکي ـ مكانیکي بشمار می آيد كه كارش ارائه يك تصوير دقيق، روشن و واضح از اجرام آسماني است.

 

تلسكوپ ها را به دو دسته کلی تقسيم مي كنند: يكي شکستی يا انكساري و ديگري بازتابی يا انعكاسی

 مشخصه اصلی هر تلسكوپ، اندازه قطر عدسی شیئی يا آينه اصلی آن می باشد. به همين دليل مهمترين و ارزشمندترين قطعه در يك تلسكوپ عدسی شیئی يا آينه اصلی آن می باشد. هر تلسكوپ داراي سه توان مختلف می باشد:

   توان تفكيك

   توان جمع آوري نور

   توان بزرگنمائی

دو توان اول در هر تلسكوپی ثابت و تابع قطر عدسی يا آينه آن می باشد ولی توان سوم معمولاً متغير و تابع فاصله كانونی عدسی شیئی يا آينه اصلی و فاصله كانونی عدسی چشمی میباشد.


موضوعات مرتبط: تلسکوب

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 20:14 | نویسنده : فاطمه ک |

دمای ستارگان

برای بدست آوردن دمای یک ستاره ما به طیفی که از آن ستاره به دست می آید نیاز داریم.

توجه:دمایی که ما می خواهیم بدست بیاوریم مربوط به سطح آن است نه داخل ستاره.

بسیار واضح است که دمای سطح ستاره بسیار کمتر از داخل آن است دلیل آن هم تراکم مواد است هر چه تراکم بیشتر باشد دمای ستاره در آن محل زیادتر است تا جایی که تراکم کمتر است

ابتدا بیایید طیف نمایی را بررسی کنیم و ببینیم اصلا چه سودی دارد که ما طیف ستاره را داشته باشیم.

همان طور که گفته شد دما در سطح هر ستاره را می توان به روش طیف نمایی بدست آورد. حتی می توان مقدار و نوع مواد در سطح هر ستاره را پیش بینی کرد.

خود طیف نمایی یک علم است این علم به بررسی اشعه ای می پردازد که از طرف یک شی نورانی در اینجا ستاره به سمت ما می آید دانشمندان این علم وسیله را برای کار خود در اختیار دارند به نام طیف نما.

طیف نما چیست؟

ما ۲ تا طیف نمای کلی داریم یکی طیف نمای منشوری و دیگری طیف نما با توری پراش

طیف چیست؟

اگر شما شکست نور خورشید بعد از گذشتن از منشور را دیده باشید حتما ۷ رنگ مشهور را هم دیده اید به مجموع این ۷ رنگ طیف نور خورشید گفته میشود

می دانید چرا شما رنگها را می بینید؟ چرا شما رنگ قرمز را از بنفش یا آبی تشخیص می دهید؟ دلیل آن در طول موج است رنگ سرخ بلند ترین طول موج نور مریی را دارد و بنفش کوتاه ترین طول موج نور مریی را داراست

طول موج چیست؟

هنگامی که دریا طوفانی می شود دریا امواجی را موازی می فرستد وقتی کلمه طول موج می آید بیشتر اشخاص یاد نور می افتند ولی در حقیقت هر ۲ موجی طول موج دارند حتی ۲ موج دریا

هر طول موج مسافت بین ۲ قعر یا قله موج است حالا شاید سوال برایتان پیش بیاید که بگویید شاید طول موج ما آنقدر کوچک بود که نتوانستیم آن را با واحد مثلا سانتیمتر اندازه بگیریم یا متر در پاسخ باید گفت که طول موج را با واحدی به نام آنگستروم اندازه می گیرند که چیزی در حدود ۱۰ به توان منفی ۱۰ متر است

:برای مثال طول موج نور سرخ ۷۰۰۰ آنگستروم است برای تبدیل آن به متر باید

(۷×۱۰^۳)/(۱۰^۱۰)=۷×۱۰^-۷m

.پس تا اینجای کار ما با طیف و وسیله مور د استفاده ی اخترشناسان برای فهمیدن دمای ستارگان آشنا شدیم

دوباره به بحث اصلی می پردازیم داشتیم در مورد دمای ستارگان صحبت می کردیم برای آنکه یک واحد مشخصی برای دما داشته باشیم دما را با واحد کلوین نشان می دهیم

:برای آنکه با مقیاس کلوین بیشتر آشنا شوید

x(k)-۲۷۳=y(cg)

k=کلوین cg=سانتیگراد

معمولا دمای ستارگان بین ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کلوین می باشد

برای بیان این گرما یک مثال بچگانه می زنم آیا شما می توانید دست خود را داخل آبی در حال جوش بگذارید؟ اگر نمی توانید باید بدانید که این آب در حدود ۱۰۰ درجه سانتی گراد دما داردبرای مقایسه ۲ کار می توان انجام داد

اینکه دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد را به کلوین تبدیل کنیم:۱

۵۰۰۰ درجه کلوین را به سانتیگراد تبدیل کنیم:۲

ما راه اول را بر می گزینیم یعنی سانتیگراد را به کلوین تبدیل می کنیم

۱۰۰+۲۷۳=۳۷۳(K)

حالا بیایید ۵۰۰۰ را در صورت و ۳۷۳ را در مخرج بگذارید و مقایسه کنید

۵۰۰۰/۳۷۳=۱۳/۴ جواب تقریبی است

می بینید که ۱۳ برابر دمای آب جوش را اگر بالا ببریم تازه به دمای سطح ستاره ای با دمای پایین می رسد

دانشمندان مینیمم دمای ستارگان را ۱۸۰۰ درجه کلوین و ماکزیمم آن را ۵۰۰۰۰ در جه کلوین ثبت کرده اند

یکای دیگری که دانستن آن بی ضرر نیست فارنهایت است

x(cg)*۹/۵+۳۲=y(f)

cg=سانتیگراد f=فارنهایت

:مثالی هم برای این مقیاس می زنیم

.برای ستاره ای با دمای ۵۰۰۰۰ کلوین تبدیلات سانتیگراد و فارنهایت را انجام دهید

:ابتدا آن را از رابطه قبلی به سانتیگراد تبدیل می کنیم

۵۰۰۰۰-۲۷۳=۴۹۷۲۷(cg)

و از اینجا به فارنهایت تبدیل می کنیم

۴۹۷۲۷×۹/۵+۳۲=۸۹۵۴۰.۶(f)

چگونه دمای ستارگان را محاسبه کنیم؟

اولین گام برای محاسبه تعیین توزیع انرژی طیف است

توزیع انرژی طیف چیست؟

همان طور که از اسمش بر می آید بیان کننده این است که در هر طیف از رنگهای بدست آمده از نور ستارگان چه انرژی نهفته است یا بهتر بگویم انرژی آن طول موج چقدر است؟

ما منحنی ای داریم که بر اساس بلندی و کوتاهی طول موجها طراحی شده است ما در این نمودار می توانیم بفهمیم که هر چقدر که طول موج کوتاه تر باشد انرژی بالاتری دارد و بالعکس

اگر طیف های خورشید را در نمودار بگذاریم می بینیم که بنفش بیشترین انرژی و کمترین طول موج را داراست

این منحنی از کجا آمده است؟

اگر خودمان هم دقت کنیم تجربه ی روزانه این مطلب را بارها به ما ثابت کرده است که هرگاه در یا آرام است یعنی طول موج ها زیاد است اثر تخریبی ندارد یعنی انرژی آن کم است ولی وقتی دریا طوفانی می شود یعنی طول موجها به هم پیوسته یا تقریبا خیلی نزدیک می شوند دریا خاصیت ویران کنندگی دارد و انرژی آن زیاد است از این رو به طور تجربی این نمودار درست در می آید ولی اگر بخواهیم دقیقتر بگوییم دانشمندان با تبدیل نور به انرژی و سپس اندازه گیری آن می توانند بسیار دقیق طول موجهای اندازه گرفته شده را ارزیابی کنند و نتایج را در نمودار به ما بدهند

پس ما می توانیم با داشتن این منحنی به راحتی اولین قدم را برداریم

گام دوم که بسیار به گام اول مربوط می شود مربوط می شود به جستجو در نموداراین بار ما باید به دنبال کوتاه ترین طول موج برویم یعنی پر انرژی ترینشان از این رو ما باید به دنبال لاندای ماکزیمم باشیم

لاندا=طول موج

گام سوم را ویلهلم وین برداشته است او با کشف این فرمول بسیار راحت و خطی کار ما را راحت کرده است

maxدمای ستاره=(۲۸۹×۱۰^۵)\لاندا

دما برحسب کلوین و ماکزیمم لاندا بر حسب آنگستروم است همان طور که مشاهده می کنید لاندا ماکزیمم با دما نسبت عکس دارد یعنی هر چه طول موج کمتر باشد دما بیشتر است و بالعکس

:اثبات فرمول

آهنی را ملتهب کرده و نوری را که از آن متصاعد می شود را می گیریم و طیف نمایی می کنیم و لاندای ماکزیمم را بدست می آوریم و سپس با وسیله ای مانند تف سنج نوری دمای آهن را بدست می آوریم و سپس با داشتن این رابطه

دما %۱\ماکزیمم لاندا

حالا با داشتن این رابطه می توان تساوی نوشت

دما =x/ماکزیمم لاندا

همان ضریب تساوی است که ما با داشتن آن دو داده می توانیم به راحتی ضریب را که همان ۲۸۹×۵^۱۰ است را بدست بیاوریمx

مثال اینکه لاندای ماکزیمم خورشید برابر با ۴۷۰۰ آنگستروم می باشددمای آن را تعیین کنید

دما =(۲۸۹×۵^۱۰)\(۴۷×۲^۱۰)=۶.۱۴×۳^۱۰ تقریبا

جالب است بدانید که دمایی که به این روش محابسه می شود به دمای جسم تاریک موسوم است

روش های دیگری هم برای بدست آوردن دمای ستاره مرسوم است ولی این یکی از همه استاندارد تر است.


موضوعات مرتبط: ستاره ها

تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 19:52 | نویسنده : فاطمه ک |

ستاره شناسی در ایران

دوران پیش از اسلام
دانش ستاره‌شناسی در ایران مانند دیگر نقاط جهان پیشینه طولانی دارد. به راستی از آن جا که ابزار کار آن آسمانی پاک و دو چشم تندرست خداداد است، از نخستین علومی است که بدست انسان مورد توجه قرار گرفته است.

برخی برخی از نقوش تخت جمشید را نشانه‌ای از آشنایی سازندگان آن‌ها با اخترشناسی می‌‌دانند؛ از این میان است نقش حمله شیر به گاو که در بسیاری حجاری های تخت جمشید هست.

مطالعاتی هم روی جهت گیری چهارطاقی‌های بجا مانده از آتشکده‌های کهن نشان داده است که می‌توان رابطه‌هایی میان ساختمان آن‌ها و طلوع و غروب اجرام سماوی یافت.

ولی از دوران پیش از اسلام به جز کتاب زیج شهریار سند مکتوبی بر جای نمانده است. ابوریحان بیرونی در کتاب “آثارالباقیه عن القرون الخالیه” اطلاعات نغزی درباره باورها اقوام گذشته درباره اخترشناسی ارایه کرده است.
دوران پس از اسلام
ستاره شناسان ایرانی بزرگ ستاره شناسان اسلامی را پایه ریزی می‌‌دهند. پس از دوران خلافت مامون که دارالترجمه نامی خود را برای برگردان آثار علمی ملل گوناگون بنیاد نهاد، پیشرفت اخترشناسی بمانند علوم دیگر سرعت فراوانی گرفت.

نخستین محاسبات دقیق قطر زمین در همین زمان و بدست برادران بنوشاکر انجام گرفت. (توضیحات بیشتر در کتاب” تاریخ اخترشناسی اسلامی” بدست نللینو.)

یکی از انگیزه‌های توجه ویژه به اخترشناسی در دوران اسلامی تعیین سالنامه و اوقات شرعی است که نیازمند مشاهدات و محاسبات دقیق ستاره‌شناسیی است. “هندسه کروی” که بدست ابوالوفای بوزجانی شناسایی شد این محاسبات را به گونه بزرگ تسهیل کرد.

به گونه سنتی در دربار شاهان و امرای ایرانی همیشه شاعران و منجمان سلطنتی وجود داشتند و این امر به رونق پیشه منجمی می‌‌افزود. البته از رایزنی منجمان برای تعیین زمانهای سعد و نحس بهره گیری می‌‌شد؛ ولی خود این امر نیازمند سالهای متمادی تحصیل و مطالعه بوده است.

زیج‌های بسیاری در دوران اسلامی نوشته شده‌اند که واپسین آن‌ها در سده ۱۸ میلادی و در هند تهیه شده است.

ستاره‌شناسی در دوران معاصر
در دوران معاصر آشنایی ایرانیان با اخترشناسی با برگردان مقالات بیگانه در نشریات همگانی آغاز شد- سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰-.

آغاز انتشار مجله فضا در دوران فتح ماه رویداد دیگری است که به آشنایی ایرانیان با اخترشناسی نوین کمک کرد. انتشار این گاهنامه که به برپایی کانونی موسوم به “کانون فضایی ایران” هم انجامید تا سال ۱۳۵۷ ادامه داشت.

گاهنامه «مرزهای بی کران فضا» نیز در میان نشریات پارسی زبان تخصصی پس از انقلاب از معدود نشریاتی بود که به زمینه فضا می‌‌پرداخت. مصاحبه‌های اختصاصی با فضانوردان، ارتباط با مراکز فضایی، گرفتن مطالب اختصاصی (همانند داستان‌های یوری گلازکف یا زندگی نامه آندریان نیکلایف به قلم خودش) و بسیاری دیگر از مطالب نو و ابتکاری دیگر، با پافشاری بر توانمندی‌های فضایی شورویها،از ویژگی‌های شاخص مرزهای بی کران فضا، در دوران انتشار بود. از دیگر اقدامات جنبی این گاهنامه، برگزاری نمایشگاه‌های فضایی- ستاره‌شناسیی به مناسبت‌های گوناگون، نشست‌های به سامان همراه با نمایش فیلم و سخنرانی و همچنین راه اندازی بازار فضایی، برای ایجاد ارتباط بیشتر با مخاطبان خود بود. به فراخور سی امین سالگرد پرواز گاگارین نمایشگاه عکسی روبه روی سینما آزادی برگزار کرد که بدست شادروان دکتر حسابی گشایش شد. این گاهنامه بخش‌هایی از صفحات خود را به اخترشناسی اختصاص داده بود که کسانی همچون توفیق حیدرزاده و بهرام عفراوی در آن مطلب داشتند و عناوینی همچون «آسمان شب» به خوانندگان اجازه می‌‌داد تا چگونگی ستارگان را به گونه مرتب دنبال کنند.
گاهنامه دانشمند نیز در برگردان مقالات ستاره‌شناسیی پیشینه طولانی دارد. پس از انقلاب تا پیدایش دوباره دنباله دار هالی فعالیت چشمگیری در نشریات ایرانی به چشم نمی‌خورد؛ جز چاپ دو کتاب “شناخت مقدماتی ستارگان” و “ستاره‌شناسی به زبان ساده” (هر دو از انتشارات گیتا شناسی) که فعالیت‌های فردی و کارساز کسان دوستدار بودند.

با پیدایش دنباله دار هالی در نشریات و به ویژه در گاهنامه دانشمند به اخبار پیوسته بااین امر پرداخته می‌‌شد. تلاش‌های مهندس احمد دالکی از استادان دانشگاه شهید بهشتی در آن زمان برای آشنایی همگانی با اخترشناسی چشمگیر است.

پس از افول دنباله دار هالی انتشار مقالات ستاره‌شناسیی در گاهنامه دانشمند ادامه پیدا کرد که بیشتر این مقالات گزینش و برگردان آقای توفیق حیدرزاده بود که پیش از این نیز کتاب “شناخت مقدماتی ستارگان” را برگردان و منتشر کرده بود. راه اندازی بخش “آسمان در این ماه” بدست وی که به بررسی رویدادهای رصدی آسمان هر ماه می‌‌پرداخت کارایی فراوانی در آشنایی خوانندگان با ستاره‌شناسی رصدی داشت. مرکز رصد خانه زعفزانیه نیز از سال ۱۳۶۷ با کوشش آقای مهندس دالکی آغاز به کار کرد و پس از او مهندس حسین رضایی این مرکز را به پیش برد و سپس محمد رضا نوروزی (او پیشتر از دانش آموختگان همین مرکز بوده) سرپرستی این مرکز را بر دوش گرفت. اکنون بانو فریبا یزدانی سرپرست این مرکز است. رصد خانه زعفرانیه در اخترشناسی آماتوری ایران بسیار کارساز بوده است و بسیاری از نخستین‌ها در اخترشناسی آماتوری ایران وهمینطور بسیاری از کسان و گروههای آماتوری در ایران از این مرکز سرمشق گرفته اند.

در سال ۱۳۷۰ توفیق حیدرزاده مجله نجوم را منتشر کرد که انتشار آن سرآغازی بر آشنایی جدی خوانندگان پارسی زبان با اخترشناسی شد. هم اکنون، پس از ۱۵ سال، نجوم تنها نشریه همگانی اخترشناسی است که در خاورمیانه منتشر می‌شود [نیاز به ذکر منبع]. امروزه گاهنامه اخترشناسی، به سردبیری بابک امین تفرشی، فعالیت‌های خود را در زمینه‌های گوناگون گسترش اخترشناسی در میان مردم گسترش داده است؛ از آن میان: برگزاری کلاس‌های آموزش اخترشناسی برای مقاطع سنی گوناگون، برگزاری سمینارهای ماهانه درباره موضوعات روز اخترشناسی برای عموم، برگزاری سلسله نشست‌های نمایش و نقد علمی فیلم‌های علمی-تخیلی به نام “سینما-فضا” و کمک به انجمن نجوم ایران در برگزاری باشگاه ماهانه نجوم تهران در چهارشنبه پایانی هر ماه در آمفی تئاتر مرکزی دانشگاه امیرکبیر است.

همچنین امروز گروه‌های اخترشناسی آماتوری فراوانی در سطح ایران پرکار هستند که می‌توان به گروه روجا و ادیب اصفهان و [انجمن ستاره شناسی اهواز]و ‌‌مرکزنجوم آستان حضرت عبدالعظیم(ع)اشاره کرد.





تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 19:43 | نویسنده : فاطمه ک |

گاه شماري و اختر شناسي هخامنشي

 بررسی هایی که روی رصد خانه خورشیدی نقش رستم صورت گرفت و نیز کتیبه های میخی اختر شناسی که از ۲۵۰۰ سال پیش و همزمان با عصر هخامنشی به دست آمده است نشان میدهد که هیچیک از آگاهی هایی که تا اینجا درباره حرکت های خورشیدی بیان شد از دیدگاه دانشمندان آن زوزگار پنهان نبوده است.

 

   اخترشناسان ۲۵۰۰ سال پیش قاعده های حرکت خورشید ماه و سیاره ها و ستارگان و دوره های ساروسی را استخرج کرده بودند و پدیده های آسمانی از قبیل خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی را پیش بینی می کردند و در کتیبه ای از زمانداریوش اول حتیمحل دیده شدن آن تشخیص داده شده اشت. کاری که امروزه در ایران تنها از عمده چند تن از دانشمندان اختر شناس بر می آید. دانشمندانی که جانشین اخترشناس بزرگ هخامنشی((نابوریمانو))هستند. کتیبه ها نشان می دهند که در سال های میان ۵۲۹-۵۲۲ پیش از میلاد و همزمان با پادشاهی کمبوجیه فعالیت علمی او آغاز شد و کتیبه معروف ((کمبوجیه۴۰۰)) در رصد ماه و مشتری و زهره و زحل و مریخ(ناهید و کیوان و بهرام)یادگار دانش خلاقه اوست.

 

   کتیبه ها حاکی از آنست که در سالهای ۵۴۰-۴۴۰ پیش از میلاد و همزمان با نیمه نخستین دوره هخامنشی (۵۰۰-۲۳۰ پ.م) دانش اختر شناسی به حدی از پیشرفت خود رسیده بوده است که در همه سرزمین های تابعه ایران هخامنشی تاثیرو گسترش شگرف داشته است. در مصر موجب تجدید حیات و شکوفایی نجوم و هندسه می شودو دانشمندی ایرانی در زمان داریوش اول به مصر اعزام و مامور تشکیل و تاسیس فرهنگ سراها و تجدید سازماغن کتابخانه ها و بنیاد های علمی در مصر می شود.

 

   گزارش های یونانی از قرن ششم پیش از میلاد حاکی از سفرهای دانشمندان یونانی به ایران است. در میان این گروه نام((فیثاغورث))نیز به چشم می خورد. اینان در انتقال دانش و اندیشه از شرق به غرب نقشی قابل توجه دهشته اند. به گزارش هردوت این گروه گروه مفهوم قطب ها و آفتاب سنج و تقسیم دوازده گانه روز و شب و کارکردن با رصدخانه خورشیدی و ساعت خورشیدی را با خود به یونان بردند و در اسپارت آفتاب سنج یا رصد خانه ای خورشیدی ساختند که علاوه بر اعتدال های بهاری و پاییزی و انقلاب های تابستانی و زمستانی ساعات روز را هم نشان می دادند.

 

   در سال ۵۳۰ پیش از میلاد و همزمان با آغاز پادشاهی کمبوجیه دانش اخترشناسی در بابل و در میاندورود(بین النهرین) شکوفا شد.در این دوره نظریه های ماه و سیاره ها و نظام کبیسه کردن سال استخراج می شود و برای رصد اجرام آسمانی تلاش های بسیار صورت می پذیرد. رصد مشتری که در زمان کمبوجیه آغاز شده بود منجر به تدوین نظریه حرکت سیاره مشتری شد که در زمان داریوش اول منتشر گردید.نظریه های گردش زحل و مریخ به دنبال آن تنظیم و تدوین شد.

 

   در زمان حمله اسکندر برادر زاده ارسطو تعدادی از متن های نجومی را به درخواست عمویش برای او به یونان گسیل داشت اما اسکندر و جانشینانش متن هایی را که پیش بینی ها و محاسبه ها در آ» برایشان اهمیت داشت گزینش و رونویسیمی کردند و بقیه کتیبه ها که از نظر ایشان بی فیده و بی ارزش بوده است به نابودی کشیده شدند. پس از اسکندر بنا های علمی به معبد و کاهنان دینی به اداره امور آن گمارده شدند. اختر شناسی و پیش بینی گردش اجرام آسمانی تبدیل به غیب گویی و رمالی و فال بینی شد دانشمندان از کرسی های علمی خود پایین کشیده شدند و آنانی که خودرا واسطه میان زمین و آسمان می دانستند بر آن جیگاه پر ارج تکیه زدند و دریغا که گروهی از مردمان ساده اندیش نیز دوام و استحکام آنان را فراهم ساختند.ساده دلانی که گمان می کردند بین زندگی روز مره خودو گردش کوکب ها ارتباطی وجود دارد و سرنوشت زندگی آینده خود را از این فریب کاران جویا می شدند و کاهنان نیز کهخود را نماینده نیروهای آسمانی معرفی می کردند چه ستم ها و چه سوئ استغاده هایی که از این مردم بخت برگشته نکردند و نبردند. و در این میان بیشتر از همه ستمی بود که به جان و روان دانشمندان و به دانش و فرهنگ ایران زمین رسید.

 

   بررسی رصدخانه خورشیدی نقش رستم این نظریه قدیمی که آغاز سال هخامنشی روز اول مهر ماه بوده است را تایید میکند. سال هخامنشی سال خورشیدی حقیقی و از اعتدال پاییزی تا اعتدال پاییزی بعدی بوده است. جشن یزرگ آنان جشن مهرگان بوده است که در اول مهر ماه و همزمان با جشن های سال نو و یا پیرو گاهشماری اوستایی در روز مهر از ماه مهر انجام می شده است. سازو کار های دقیقی برای سنجش نزدیک شدن و آغاز سال نو در رصد خانه خورشیدی نقش رستم طرهحی و تعبیه سده است.

 

   پس از مهرگان جشن نوروز بزرگ ترین جشن سالیانه آنان بوده است. آفتاب سنج های رصدخانه نقش رستم همچنین ای واقعیت مهم را نشان می دهد که بر خلاف عقیده رایج ایرانیان باستان از واحد هفته استفاده می کرده ان.

 

   نام های ماه های هخامنشی به طوری که در سنگ نبشته دهریوش در بیستون و همچنین در لوحه های گلی کشف شده در تخت جمشید شناخته شده است در جدول زیر آوده است:

 

ماه امروزي:

ماه هخامنشي:

مهر

باگايادي

آبان

وركزن

آذر

آثرياد

دي

آنامك

بهمن

ساميا

اسفند

وياخنا

فروردين

آدوكانيش

ارديبهشت

تورا و اهار

خرداد

تايگرچي

تير

گرماپد

مرداد

درن باچي

شهريور

كارباشيا

    

موضوعات مرتبط: اخترشناسی هخامنشی

تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 19:40 | نویسنده : فاطمه ک |
عطارد عطارد نماد خدای پیغام‌آور، هِرمِس است. علّت این نام‌گذاری که عطارد با بیشترین سرعت به دور خورشید می‌گردد و هرمس نیز به تندپا بودن و چابکی مشهور است. عطارد، نزدیک‌ترین همسایه‌ی خورشیدِ زندگی‌بخش، دنیایی از رکوردهاست. از میان همه‌ی اجرامی‌که از فشرده شدن ابر پیش‌ستاره‌ای خورشید به وجود آمده‌اند، عطارد در بیشترین گرما شکل گرفته است. روز آن از پگاه تا شامگاه برابر با ۵۹ روز زمینی، طولانی‌ترین روز منظومه شمسی بوده و حتی از یک سال خودش بیشتر است. هنگامی‌که به سمت‌الشمس، نزدیک‌ترین نقطه به خورشید، می‌رسد، حرکت آن به اندازه‌ای سریع است که از دیدگاه ناظری که بر سطح آن قرار دارد، خورشید در آسمان متوقف شده، رو به عقب حرکت می‌کند.این کار تا زمانی که حرکت وضعی سیّاره،پیشی گرفته و خورشید را دوباره به حرکت رو به جلو وادارد، ادامه خواهد داشت. در طی روز، دمای سطح آن به حدود ۷۰۰ درجه کلوین، گرم‌تر از سطح هر سیّاره دیگر، بیش از دمای ذوب سرب رسیده، در شب به ۱۰۰ درجه کلوین، که برای انجماد کریپتون کافی‌است، سقوط می‌کند. چنین مواردی، به طور استثنایی، عطارد را برای ستاره‌شناسان جذاب می‌کند. به همین دلیل چند تلاش مخصوص، برای پژوهش‌های علمی، درباره‌ی این سیّاره انجام شده است. خواص استثنایی عطارد، آن را برای تطبیق و هماهنگی با هر طرح فراگیرِ تکامل منظومه شمسی، با مشکل روبرو نموده است. ولی از سوی دیگر، همین خواص غیر معمول، به نوعی یک محک دقیق و حساس، برای فرضیه‌های ستاره‌شناسان است. هرچند عطارد، پس از زهره و مریخ نزدیک‌ترین همسایه‌ی زمین است، تنها درباره‌ی پلوتوی دوردست، کم‌تر از آن می‌دانیم. بیشتر دانش ما درباره‌ی عطارد، از جمله پیدایش و تکامل، میدان مغناطیسی اسرارآمیز، جو رقیق، هسته‌ی احتمالاً مایع و چگالی بسیار بالای آن در پرده‌ای از ابهام باقی مانده است. عطارد به روشنی می‌درخشد، اما چنان دور است که ستاره‌شناسان پیشین نتوانستند هیچ جزییاتی از عوارض زمینه‌ی آن را تشخیص دهند‌ و فقط مسیر حرکت آن در آسمان را ترسیم کرده‌اند. همانند دیگر سیارگان درونی، عطارد از دیدگاه ناظر زمینی، هرگز بیش از ۲۷ درجه از خورشید دور نمی‌شود. این زاویه کوچک‌تر از زاویه‌ای است که در ساعت ۱، عقربه‌های یک ساعت با هم تشکیل می‌دهند. پس به‌این ترتیب، دیدن آن تنها در طول روز امکان‌پذیر است که آن هم به دلیل پخش شدن نور خورشید منتفی است، مگر در هنگام طلوع یا غروب که خورشید درست در زیر افق قرار دارد. ولی در آن هنگام، عطارد در آسمان بسیار پایین قرار گرفته است و نور آن باید از میان هوایی گذر نماید که تا ۱۰ بار آشفته‌تر و متلاطم‌تر از هوایی است که درست بالای سر ما قرار دارد. بهترین تلسکوپ‌های زمینی تنها توانایی دیدن عوارضی از سطح عطارد را دارند که چند صد کیلومتر یا بیشتر پهنا داشته باشند. این دقت به‌مراتب پایین‌تر از دیدن ماه با چشم غیر مسلح است. با وجود این موانع، مشاهدات زمینی نتایج جالبی داشته است. در سال ۱۳۳۴ ستاره‌شناسان توانستند پژواک امواج گسیل شده‌ی رادار خود را از سطح عطارد را دریافت کنند. با اندازه‌گیری اثر جابجایی دوپلر در فرکانس امواج بازتابی، به حرکت وضعی ۵۹ روزه‌ی عطارد پی بردند. تا آن زمان، دانشمندان می‌پنداشتند که دوره‌ی حرکت وضعی عطارد ۸۸ روز و برابر با یک سال آن است، که به این ترتیب یک روی آن باید همواره به سوی خورشید می‌بود. نسبت ساده‌ی دو به سه، میان روز و سال سیّاره بسیار قابل توجه است. عطارد که در آغاز سریع‌تر به دور خود می‌چرخید، احتمالا انرژی خود را در طی پدیده‌های کششی از دست داده، کند شده و سرانجام در مداری با این نسبت عجیب به دام افتاده است. ممکن است چنین به نظر برسد که رصدخانه‌های فضایی، مانند تلسکوپ فضایی‌هابل، به دلیل آنکه محدودیت آشفتگی‌های جوی را ندارند، باید ابزارهایی ایده‌ال برای مطالعه‌ی عطارد باشند. ولی متاسفانه‌هابل مانند بسیاری از گیرنده‌های فضایی دیگر به دلیل نزدیکی به خورشید نمی‌تواند بر عطارد تمرکز نماید زیرا نور شدید خورشید می‌تواند به قطعات حساس نوری، آسیب برساند. تنها راه دیگری که برای بررسی عطارد باقی می‌ماند، فرستادن یک سفینه فضایی است تا آن را از نزدیک بررسی کند. تنها یک بار در دهه‌ی ۱۹۷۰ یک سفینه، مارینر ۱۰، به عنوان بخشی از یک ماموریت بزرگ‌تر، که کاوش منظومه‌ی شمسیِ داخلی بود، چنین سفری را انجام داد. بردن یک سفینه به آنجا کار ساده‌ای نبود. سقوط مستقیم به درون چاهِ پتانسیلِ گرانشیِ خورشید غیرممکن بود. این سفینه برای رد کردن انرژی گرانش به زهره، باید با چرخشی سریع به دور آن به سوی عطارد کمانه می‌کرد و در نتیجه این کار، سرعت خود را برای ملاقات با عطارد از دست می‌داد. در این سفر، مدار مارینر به دور خورشید امکان سه ملاقات نزدیک با عطارد را در ۲۹ مارس ۱۹۷۴، ۲۱ سپتامبر ۱۹۷۴ و ۱۶ مارس ۱۹۷۵ فراهم کرد. این سفینه تصاویری از حدود ۴۰% سطح عطارد را به زمین مخابره نمود که در نگاه نخست، ظاهری شبیه به ماه را نشان می‌داد. این تصاویر، متاسفانه به اشتباه، این عقیده را القاء نمود که عطارد تفاوت بسیار کمی‌با ماه دارد و درست همانند ماه خودمان است که در گوشه‌ی دیگری از منظومه شمسی جای گرفته است. در نتیجه عطارد از برنامه‌ی فضایی ناسا قلم خورد، و بخش بزرگی از این سیّاره همچنان بررسی نشده باقی ماند. با سفر مارینر، دانش ما از عطارد، از تقریبا هیچ، به آن چه که امروزه می‌دانیم، ارتقاء یافت. تجهیزاتی که با سفینه حمل شدند، ‌حدود ۲۰۰۰ تصویر با قدرت تفکیک مؤثرِ حدود ۱.۵ کیلومتر را به زمین مخابره کردند. دقت این تصاویر همانند تصاویری از ماه است که می‌توان از زمین توسط یک تلسکوپ بزرگ گرفت. ولی تمام این تصاویر از یک سوی عطارد تهیه شده و هنوز دیگر سوی آن دیده نشده است. با اندازه‌گیریِ شتاب مارینر در میدان گرانشِ به شدت نیرومند عطارد، ستاره‌شناسان به یکی از غیرعادی‌ترین خصوصیات آن، یعنی چگالی بالای سیّاره پی بردند. اجسام جامد (غیر گازی) دیگر یعنی زهره، ماه و مریخ و زمین، کاملاً چگال هستند. کوچک‌ترها یعنی ماه و مریخ، چگالی کم‌تر و بزرگ‌ترها،‌یعنی زمین و زهره، چگالی بیشتری دارند. عطارد بسیار از ماه بزرگتر نیست ولی چگالی آن همانند سیّاره‌ای به بزرگی زمین است. مشاهده این پدیده سرنخی اساسی برای پی بردن به ساختار درونی عطارد است. لایه‌های بیرونی یک سیّاره‌ی جامد، از مواد سبک‌تر مانند سنگ‌های سیلیکاتی تشکیل شده است. با پیشروی در عمق، به دلیل فشار لایه‌های بالایی و ترکیب متفاوت لایه‌های درونی، چگالی افزایش می‌یابد. هسته بسیار چگال سیّاره‌های جامد، به طور عمده، از آهن تشکیل شده است. پس در میان سیّاره‌های جامد، عطارد باید، ‌به نسبت ابعادش، دارای بزرگ‌ترین هسته فلزی باشد. این یافته، گواهیِ زنده‌ای بر فرضیه‌ی پیدایش و تکامل منظومه شمسی است. دیدگاه بیشتر ستاره‌شناسان بر این است که همه‌ی سیّاره‌ها در یک زمان از فشرده شدن ابرهای دور خورشید شکل گرفته‌اند. اگر این فرضیه درست باشد، آن گاه خاص بودن چگالی عطارد را می‌توان به یکی از سه شکل زیر توضیح داد: ۱- ابر خورشیدی در نزدیکی مدار عطارد با جاهای دیگر فرقی اساسی داشته باشد، تفاوتی بسیار بیش از آن که مدل‌های تیوریک پیش‌بینی می‌کنند. ۲- در آغاز عمر منظومه شمسی، خورشید چنان پر انرژی بوده است که بر اثر گرمای آن عناصر فرّار و کم چگال عطارد، بخار شده از آن گریخته‌اند. ۳- یک جسم بسیار پرجرم، درست پس از شکل گیری عطارد، با آن برخورد کرده باشد و موجب بخار شدن مواد کم‌چگالی‌تر شده باشد. وضعیت شواهد کنونی هنوز به گونه‌ای نیست که بتوانیم از میان این سه امکان، یکی را برگزینیم. از همه عجیب‌تر این که، تحلیل دقیق یافته‌های مارینر به همراه مشاهدات طیف‌سنجی مداوم از زمین، در شناسایی کوچکترین اثری از آهن در سنگ‌های سطح عطارد ناموفق مانده است. فقدان آهن در سطح عطارد، به شدت با مقدار پیش‌بینی شده آن در قسمت‌های درونی عطارد، در تضاد است. آهن در پوسته زمین وجود دارد. با طیف‌سنجی، وجود آن در سنگ‌های ماه و مریخ نیز تایید می‌شود. پس عطارد، تنها سیّاره از منظومه داخلی شمسی است که آهن آن – که از چگالی بالایی برخوردار است – در هسته‌اش متمرکز شده و در پوسته آن سیلیکات‌هایی دیده می‌شود که چگالی پایین‌تری دارند. دانشمندان حدس می‌زنند که عطارد آن قدر مدت زیادی به صورت مذاب بوده است که مانند یک کوره ذوب آهن – که در آن آهن پس از ذوب شدن به زیر تفاله‌ها می‌رود – مواد سنگین در مرکز آن ته‌نشین شده باشند. یکی دیگر از یافته‌های سفینه مارینر ۱۰، این است که عطارد دارای یک میدان مغناطیسی نسبتاً نیرومند است. میدان آن از همه‌ی سیارگان درونی، به غیر از زمین، قوی‌تر است. میدان مغناطیسی زمین ناشی از فرآیندی به نام دیناموی خودگردان است که در آن فلزات مذاب‌هادی الکتریسیته در هسته‌ی سیّال زمین می‌چرخند. اگر میدان مغناطیسی عطارد هم ناشی از پدیده‌ای همانند باشد، نتیجه می‌گیریم که این سیّاره باید یک هسته‌ی سیّال داشته باشد. این فرضیه نیز یک اشکال دارد؛ اجسام کوچکی مانند عطارد، به نسبت حجم خود، از مساحت سطحی بالایی برخوردارند. به فرض آن که دیگر شرایط یکسان باشد، نتیجه می‌گیریم اجسام کوچک‌تر انرژی خود را زودتر به فضا گسیل می‌کنند. اگر عطارد، همان گونه که چگالی بالا و میدان مغناطیسی آن نشان می‌دهد، دارای یک هسته‌ی آهنی باشد، آن گاه این هسته می‌بایست میلیون‌ها سال پیش سرد و جامد شده باشد. یک هسته جامد هم نمی‌تواند اساس و بنیان یک دیناموی خودگردان باشد. از این تناقض، نتیجه می‌گیریم که مواد دیگری نیز باید در هسته باشند که با پایین بردن نقطه‌ی ذوب آهن، باعث مایع ماندن آن در دماهای پایین‌تر شوند. گوگرد، یک عنصر فراوان کیهانی، می‌تواند یک کاندیدای مناسب باشد. در مدل‌های جدیدتر پیشنهاد می‌شود که هسته عطارد از آهن جامد تشکیل شده است ولی با پوسته‌ای مایع، از آهن و گوگرد با دمای ۱۳۰۰ درجه کلوین در پیرامونش، احاطه شده باشد. این فرضیه، گرچه هنوز اثبات نشده است، به نظر می‌رسد پاسخ مناسبی برای تناقض یاد شده باشد. همین که سطح سیّاره‌ای به اندازه‌ی کافی جامد شود، بر اثر تنش‌های مداومی‌که در طی زمآن‌های طولانی تحت آن قرار می‌گیرد، ترک برداشته، یا در اثر برخورد شهاب‌سنگ‌ها مانند تکه شیشه‌ای خرد می‌شود. پس از تولد در چهار میلیارد سال پیش، عطارد تحت بمباران شهاب‌سنگ‌های بزرگی قرار گرفته است که توانسته‌اند از پوسته‌ی شکننده‌ی‌ بیرونی آن به داخل نفوذ کرده، سیلاب‌هایی از گدازه را بر سطح آن جاری کنند. بعدها نیز، برخوردهایی کوچک‌تر موجب جریان یافتن گدازه شده‌اند. این برخوردها باید آن قدر انرژی آزاد کنند تا بتوانند لایه‌ی سطحی را ذوب نموده یا در لایه‌های زیرین - که مایع هستند - نفوذ کنند. سطح عطارد، توسط وقایعی که پس از جامد شدن لایه‌ی بیرونی آن رخ‌داده، خالکوبی شده است. زمین‌شناسان سیّاره‌ای، کوشش کردند با سودجستن از این عوارض و بدون داشتن آگاهیِ دقیقی از نوع سنگ‌هایی که سطح آن را تشکیل می‌دهند، پی به تاریخ پررمز و راز این سیّاره ببرند. تنها راه برای تعیین دقیق عمر یک سیّاره، سودجستن از اطلاعات رادیومتریِ نمونه های بازگردانده شده از آن سیّاره است. ( در مورد عطارد چنین چیزی در دسترس نیست و در آینده نزدیک هم در دسترس نخواهد بود). ولی به‌جز آن زمین‌شناسان سیّاره‌ای، راه‌حل‌های نبوغ‌آمیری برای تعیین عمر نسبی آن دارند که بیشتر برپایه اصل برهم‌نهی است: هر عارضه‌ای که بر روی عارضه‌ای دیگر قرار بگیرد یا شکافی در آن ایجاد کند از آن جوان‌تر است. از این اصل استفاده‌ی خاصّی در تشخیص عمر نسبی گودال‌ها به عمل می‌آید. و امّا در ۴ اوت سال ۲۰۰۴ ناسا تصمیم بر فرستادن کاوشگر دیگری برای اکتشاف سطح عطارد گرفت.

تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 19:33 | نویسنده : فاطمه ک |

تاریخچه ای از دانش اخترشناسی قوم آریا

دانش اخترشناسی و علوم ریاضی و نجوم ایران را می توان به سه دوره به شرح زیر تفسیر کرد :
دوره اول – ریاضی دانان قبل از اسلام
متاسفانه گنجینه ی گرانبهای آثار و کتب ریاضی دانان قبل از اسلام در میان جنگ های مختلف و در چپاول ، غارت و آتش سوزی ها و جزیه گرفتن ها از بین رفته و آن چه که از دستبرد زمانه باقی مانده بود در زمان حمله اعراب و مغول تاراج و نابود گردید . فقط اغلب در لا به لای کتاب های انگشت شمار و رسالات جسته و گریخته و سنگ نوشته ها آثاری عمیق و ارزنده که واقعا مایه تعجب و تفکر است مشاهده می شود . نخست لازم است اشاره ی مختصری به این نکته شود که آن چه ما از نژاد قدیم ایرانی می دانیم این است که اقوام آریایی شامل : ایلامی ها ، مینتیانی ها ، کاسپی ها ، که از آریایی های تیره ی ” نوردیک ” بودند از ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد ساکن فلات ایران شدند .
در ۳۸۰۰ سال قبل از میلاد به علت هوش و ذکاوت و معلوماتی که داشتند شالوده ی شهرهای شوش و انزان را ریختند و ۳۷۰۰ سال قبل سازنده ی اولین سفال های ظریف نقش دار بودند . اونتاسکال به خاطر ساختن کاخ های با شکوهش صفحات زرین تاریخ را درست کرد .
پرستش الهه ی آفتاب در ۳۳۰۰ سال قبل و انهدام شهر بابل و همچنین تدوین قوانین همورابی نمونه ای از تمدن عهد قدیم و حکومت چهار قوم ایلامی ، مینتیانی ،کاسپایی و آریایی بود که تا اوایل پیدایش حضرت زردشت۱ بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ سال قبل از میلاد ادامه داشت . کتاب اوستا ، بندهشن ، گات ها ، دینکرد در ۱۵۷۰ سال پیش نوشته شده و سپس دین زردشت آیین مقدس ایرانیان زیر فرمانروایی فراتس مذهب رسمی ایرانیان گردید و شاهنشاهی عظیم ایران از ۲۵۰۰ سال قبل توسط کورش بنیاد گذاشته شد . قوم سکاهایی که آیین (مهرپرستی ) را داشته در حدود ۲۳۰۰ سال قبل ، از سیستان به اطراف رود سند عزیمت کردند و اطلا عات وسیعی از تقویم و نجوم داشتند و (شکاکادوباها ) نام تقویم سکاها بود .
بررسی کتاب اوستا در ۲۱ فصل ، کتاب بندهشن ( آغاز خلقت ) و کتاب دینکرد که اولین دایره المعارف دینی دنیا است مورد توجه تهمورث شاه قرار گرفت و دستور داد نوشته ها و کتاب های دانش آن روز را بر پوست درخت توز بنویسند و در قلعه (جی) محفوظ نگه دارند .

* جالب ترین مطلبی که درباره ی زردشت باید بدانیم این است که گروهی از محققین و دانشمندانی که درباره ی ” زردشت پیغمبر ایران باستان ” می نویسند : زردشت در ده سال (تفکر) تنها به اندیشه نگذارند بلکه علم ستاره شناسی را نیز دنبال کرد و شکاف سنگی را که از طاق غار تا سر کوه بود برای رصد ستارگان به کار می برد و به ستاره یابی و پژوهش در گردش ستارگان و به ساختن زیج و اسطرلاب می پرداخت . گفته اند که همه ی طاق ها و دیواره های آن غار پر از نگار ستارگان و پیکره ی ماه و خورشید و مسیر گردش آنان بوده . این غار پس از سال های بسیار زیارتگاه ایرانیانی بود که زردشت را به پیامبری برگزیده بودند . قزوینی محل آن را در کوه سبلان و ” میر خواند ” آن را نزدیک اردبیل گزارش داده است
موضوعات مرتبط: نجوم در ایران باستان

تاريخ : یکشنبه بیست و یکم آبان 1391 | 19:28 | نویسنده : فاطمه ک |

روش های نامگذاری ستارگان

                                                                                                                         

وقتی پا به دنیای نجوم می گذاریم با دنیایی از اعداد و الفباهای گوناگون روبرو می شویم. بعضی اوقات نظم موجود در آنها نیز آدم را گیج می کند. هر کسی می تواند ستاره ای مانند وگا را در آسمان پیدا کند و تشخیص دهد، ولی دلیل اینکه ما به نامهایBD +۳۸°۳۲۳۸, Alpha Lyrae, ۳ Lyrae, HR ۷۰۰۱, GC ۲۵۴۶۶, HD ۱۷۲۱۶۷, SAO

۶۷۱۷۴, ADS ۱۱۵۱۰ و هزاران نام دیگر نیز نیاز داریم چیست؟

 


موضوعات مرتبط: ستاره ها

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه بیستم آبان 1391 | 0:24 | نویسنده : فاطمه ک |


ماه
ماه تنها قمر طبیعی زمین و تنها جرم آسمانیست که انسان بر روی آن حضور داشته است. ماه روشن ترین جرم در آسمان شب است اما نوری از خود تولید نمی کند در عوض نور خورشید را منعکس می کند. مانند زمین و دیگر اعضای منظومه شمسی، عمر ماه حدود ۶/۴ بیلیون سال می باشد.

ماه از زمین بسیار کوچکتر است. میانگین شعاع ماه ۴/۱۷۳۷ کیلومتر ، حدود ۲۷ درصد شعاع زمین می باشد.
جرم آن نیز از جرم زمین بسیار کمتر است. جرم زمین ۸۱ برابر جرم ماه می باشد. چگالی ماه حدود ۳۴/۳ گرم در هر سانتیمتر مکعب، تقریبا ۶۰ درصد چگالی زمین است....

                                                



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه هفدهم آبان 1391 | 20:0 | نویسنده : فاطمه ک |

تاریخچه علم نجوم

ستاره شناسی یکی از کهن ترین علوم به شمار می رود و منجمان قدیم از روی مکان حورشید در آسمان و وضعیت ستارگان ، زمان را تعیین کرده و به تنظیم تقویم و تعیین فصول و جهات می پرداختند .
در حقیقت شناخت فعلی ما از کیهان تا حد زیادی مدیون کار ستاره شناسان قدیم است .
شاید بتوان گفت که سومریان نخستین قومی بودند که به بررسی حرکات ستارگان پرداختند . چینی ها به خسوف و کسوف توجه بسیاری داشتند اما بابلی ها خورشید را بیشتر از همه می پرستیدند. 
مصریان قدیم خورسید را ‍« رع » می نامیدند و عقیده داشتند که خدای بزرگ هر روز به هنگام طلوع با سوار شدن در قایقی که بر پشت الهه آسمان « نوت » قرار داشت ، از پهنه اقیانوس فضا می گذشت

 .

تاریخ نجوم رو به سه بخش یا  سه دوره تقسیم کردند:

دوره زمین مرکزی ، دوره کهکشانی و دوره کیهانی

 

 دوره زمین مرکزی
این دوره مربوط به منجمای اولیه میشه و ویژگی مهمش اینه که منجمای قدیمی فکر می کردن زمین مرکز جهانه و حرکتی نداره و خورشید و ماه و ستاره ها به دور زمین می چرخند!
شاید این موضوع به نظرتون غیر علمی و حتی خنده دار باشه اما نظری بوده که اونا بهش معتقد بودن!!!

 

دوره کهکشانی
می تونیم بگیم که نجوم جدید از این دوره شروع شد. یه دانشمند به نام کوپرنیکوس ثابت کرد که زمین نه تنها مرکز جهان نیست بلکه یه سیاره از چندین سیاره ایه که به دور خورشید می چرخند.همچنین معلوم شد خورشید یکی از    ستاره های بی شمار آسمونه که بعضی از اونا از خورشید بزرگتر و بعضی کوچکترند. جالبه بدونید که در اون زمان دانشمندان برای اثبات نظراتشون با مشکلات زیادی روبرو بودند . این مطلب رو تا آخر بخونید چون در پایان قصه ی یکی از همین دانشمندها رو براتون تعریف کردم.
خلاصه اینکه نجوم تو این دوره پیشرفت های زیادی کرد. یکی از مهم ترین این پیشرفت ها اختراع تلسکوپ توسط گالیلئو گالیله بود                                                                                                                             البته اختراع تلسکوپ رو به دانشمندهای دیگه ای هم نسبت دادن که در موردش براتون خواهم گفت. )

 

دوره کیهانی
در این دوره دانشمندان فهمیدن که کهکشان ما یکی از کهکشان های بی شماریه که در جهان وجود دارهاین دوره ی علم نجوم همین زمانیه که ما درآن زندگی می کنیم  و همون طور که می دونید هر روز شاهد کشف های جدید  و ساخت دستگاه ها و تلسکوپ های جدید هستیم و این نشون میده که تا پایان این دوره راه درازی در پیش داریم.

 

 



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه هفدهم آبان 1391 | 19:24 | نویسنده : فاطمه ک |
عکس های جالب و زیبای کهکشان راه شیری که از روی زمین گرفته شده پیشنهاد میکنم حتما به ادامه مطلب برید

 

تصاویر کهکشان راه شیری از روی زمین (7 عکس)


موضوعات مرتبط: کهکشان ها

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه شانزدهم آبان 1391 | 17:51 | نویسنده : رومینا |
خورشید ستاره‌ای است از ستارگان رشته اصلی که 5 میلیارد سال از عمرش می‌گذرد. این ستاره کروی شکل بوده و عمدتا از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. وسعت این ستاره 1.4 میلیون کیلومتر (870000 مایل) است. جرم این ستاره 7 برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین 750 برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش می‌چرخند. در هسته خورشید ، جرم توسط واکنشهای هسته‌ای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، می‌شود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید می‌گردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفته‌اند نیز گرمایشان را از این انرژی می‌گیرند.

img/daneshnameh_up/2/24/Sakhtarekhorshid.jpg




مواد تشکیل دهنده خورشید حالت گازی دارند، بنابراین خورشید محدوده دقیق و معینی نداشته و مواد اطراف آن بتدریج در فضا منتشر می‌شوند. اما چنین به نظر می‌رسد که خورشید لبه تیزی داشته باشد، چرا که بیشتر نوری که به زمین می‌رسد از یک لایه که چند صد کیلومتر ضخامت دارد ساطع می‌شود. این لایه فوتوسفر نام داشته و به عنوان سطح خورشید شناخته شده است. بالای سطح خورشید ، کروموسفر یا رنگین کره و هاله خورشیدی قرار دارند که با همدیگر جو خورشید را تشکیل می‌دهند.

مرکز خورشید مانند کوره‌ای هسته‌ای است با دمای 15 میلیون درجه سانتیگراد (27 میلیون درجه فارنهایت) که چگالی‌اش 160 برابر آب می‌باشد. تحت چنین شرایطی هسته‌های اتم هیدروژن باهم ترکیب شده و تبدیل به هسته‌های هلیووم می‌شوند. در این حین، 0.7 درصد جرم ترکیب شده ، تبدیل به انرژی می‌شود. از 590 میلیون تن هیدروژنی که در هر ثانیه در مرکز خورشید ترکیب می‌شوند، 3.9 میلیون تن به انرژی تبدیل می‌شود. این سوخت هیدروژنی ، تا 5 میلیارد سال دیگر دوام خواهد داشت. مسیر نامنظم 2 میلیون سال طول می‌کشد تا انرژی تولید شده در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت نور و گرما تابش کند، سپس بعد از فقط 8 دقیقه ، این انرژی به زمین می‌رسد.

هنگامی که خورشید منبسط می شود تا تبدیل به یک غول سرخ شود، قطرش حدود 150برابر بزرگتر خواهد شد. گازهای منبسط شده و داغ، رنگ زرد و حرارت خود را از دست داده و قرمز رنگ و سرد خواهند شد. اما بخاطر بزرگتر شدن سطح خورشید،درخشندگی آن 1000برابر افزایش یافته و نور بیشتری ساطع خواهد کرد.


موضوعات مرتبط: خورشید

تاريخ : دوشنبه پانزدهم آبان 1391 | 16:12 | نویسنده : فرزانه |
  

سیارک ها چیستند؟

سيارك ها سیاراتی در ابعاد كوچك هستند. جنس آن ها از سنگ يا فلز است. آن ها در واقع قطعاتي از پس مانده هاي شكل گيري منظومه شمسي هستند. منظومه شمسي حدود 6/4 ميليارد سال قبل تشكيل شده است. بيشتر سيارك ها در منطقه اي بين مریخ و مشتری به دور خورشید می گردند. اين منطقه كمربند سيارك ها نام دارد. تعداد خيلي كمي از سيارك ها خيلي به خورشيد نزديكند. هيچ كدام از سيارك ها جو ندارند. سیارک 253 ماتیلد، یک سیارک نزدیک به زمین است. ماتیلدحدود 60 کیلومتر قطر دارد و در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری می گردد.

سیارکهای شناخته شده

تا کنون هزاران سیارک شناخته و نامگذاری شده‌اند. اکثر آنها بر روی کمربندی که کمربند یا منطقه سیارکها نامیده می‌شود به دور خورشید در گردش هستند. این کمربند بین مریخ و مشتری قرار دارد. با وجود این برخی از سیارکهای کوچک به قطر یک کیلومتر (یک مایل) و یا در این حدود ، دارای مدارهایی با خروج از مرکز بزرگ هستند. سیارکهای دارای این نوع مدار به داخل مدار مریخ نیز کشانده می‌شوند. برخی از سیارکها حتی به داخل مدارهای زمین ، زهره و عطارد نیز نفوذ می‌کنند. یکی از این سیارکها ایکاروس نام دارد. این نام از یک شخصیت افسانه‌ای یونان گرفته شده است. این فرد به نزدیک خورشید پرواز کرد و در نتیجه بالهای مصنوعی‌اش ذوب گردید.

بزرگترین سیارک منظومه شمسی

بزرگترین سیارک منظومه شمسی سرس با قطر حدود 960 کیلومتر است. این اولین سیارکی بود که در منظومه شمسی کشف شد . سرس در حال حاضر از قدر 9 در صورت فلکی میزان قرار دارد. برای پیدا کردن آن ستاره قدر چهارم گاما – میزان را در آسمان پیدا کنید. از آن به سمت جنوب حرکت کنید تا به ستاره سه تایی زتا – میزان برسید و به اندازه نصف این فاصله ادامه دهید تا به سیارک سرس برسید.

در ناحیه‌ای از آسمان که سرس قرار دارد ستاره دیگری جلب توجه نمی‌کند و می‌توان آن را با یک نگاه تیز تشخیص داد. با مشاهده آن در روزهای متوالی می‌توانید متوجه حرکت آن در زمینه آسمان شوید. برای اینکه مطمئن شوید می‌توانید از سرس و ستارگان اطراف طراحی کنید و چند روز بعد همین کار را انجام دهید و طراحیهای خود را باهم مقایسه کنید. وستا درخشانترین سیارک منظومه شمسی است. این سیارک چهارمین سیارکی بود که کشف شد. اولبرس در سال 1807 میلادی این سیارک درخشان را کشف کرد. جالب آنکه در حالت مقابله امکان مشاهده وستا با چشم غیر مسلح وجود دارد. قطر آن 530 کیلومتر است.

سیارکهای برخوردی با زمین

در گذشته سیارکهای کوچکی با زمین برخورد کرده‌اند. حفره شهابسنگی بزرگ در آریزونا در اثر چنین برخوردی ایجاد شده است. تخمین زده می شود که حدود 50000 سیارک در اطراف خورشید در گردشند. بیشتر این سیارکها تکه سنگهای کوچک هستند. بعضی از آنها شکل نامنظمی دارند و حداقل یکی از آنها به نام کتور به صورت یک شی دوقلو است (ستاره دوتایی). اطلاعات بیشتر درباره سیارکها از مأموریتهای فضایی آینده بدست خواهد آمد.

موضوعات مرتبط: سیارک ها

تاريخ : دوشنبه پانزدهم آبان 1391 | 16:11 | نویسنده : فرزانه |